Malo je stanja koja u trenutku umeju da poremete sve planove za dan kao iznenadna, probadajuća bol u analnom predelu. Ako se u poslednjih dan ili dva pojavila tvrda, veoma osetljiva kvržica koja otežava normalno sedenje, hodanje pa čak i spavanje, jedan od mogućih uzroka su trombozirani hemoroidi.
U nastavku teksta objašnjavamo jednostavnim jezikom zašto ovo stanje može da izazove tako intenzivan bol, kako se obično prepoznaje i kako da tome stanete na put.
Zašto trombozirani hemoroidi bole toliko jako?
Odgovor leži u samom mehanizmu nastanka. Trombozirani hemoroid nastaje kada se u krvnom sudu spoljašnjeg hemoroidalnog tkiva formira krvni ugrušak, odnosno tromb. Zbog nagomilavanja krvi i povećanog pritiska dolazi do oticanja tkiva, dok se koža koja ga prekriva zateže.
Pošto je područje oko analnog otvora izuzetno bogato osetljivim nervnim završecima, kombinacija pritiska, otoka i rastezanja kože može da izazove veoma intenzivan bol. On se često opisuje kao oštar, pulsirajući ili konstantan, za razliku od blaže nelagodnosti koja može pratiti netrombozirane hemoroide.
Tromboza se najčešće vezuje za spoljašnje hemoroidalno tkivo upravo zato što je područje ispod kože oko anusa gusto inervisano.
Unutrašnji hemoroidi nalaze se dublje u analnom kanalu i često ne izazivaju bol, čak ni kada krvare. Zbog toga je nagla i izražena bol praćena osetljivom kvržicom karakterističnija za trombozu spoljašnjeg hemoroidalnog tkiva.
RECTOVENAL® Acute – pomoć kada bol postane nepodnošljiva
Kada trombozirani hemoroidi izazovu jak bol, oticanje i osećaj pritiska, ključno je brzo delovanje koje smanjuje simptome dok se telo ne izbori sa ugruškom. Upravo za tu fazu namenjen je RECTOVENAL® Acute, anorektalni gel koji se koristi za ublažavanje simptoma hemoroidalne bolesti – bola, svraba, peckanja, vlaženja i krvarenja.
Proizvod u svom sastavu kombinuje diosmin i hesperidin u suspenziji, uz tanine iz ekstrakta kore hrasta, koji zajedno deluju na smanjenje otoka i iritacije analne regije.
RECTOVENAL® Acute dolazi u praktičnom pakovanju od 50 g, kao i u manjoj SOS dozi od 20 g za hitne situacije, jednostavan je za primenu sa ili bez aplikatora, ne ostavlja miris i ne boji veš. Dostupan je u apotekama širom Srbije, a više informacija o proizvodu, mehanizmu delovanja i kliničkoj studiji možete pronaći na zvaničnom sajtu rectovenal.rs.
Šta su hemoroidi i kako dolazi do tromboze
Da bismo razumeli trombozirani hemoroid, korisno je prvo znati šta su hemoroidi. Hemoroidi su normalne vaskularne jastučaste strukture u donjem delu rektuma i analnog kanala. Ima ih svaki čovek i učestvuju u normalnom zatvaranju analnog kanala.
Problem nastaje kada se hemoroidalno tkivo uveća, otekne ili počne da izaziva simptome. Tada govorimo o hemoroidalnoj bolesti.
Do tromboze dolazi kada se u spoljašnjem hemoroidalnom tkivu formira krvni ugrušak. Među faktorima koji mogu doprineti njenom nastanku navode se naprezanje tokom pražnjenja creva, hronična opstipacija ili proliv, dugo sedenje, uključujući predugo zadržavanje na WC šolji, trudnoća i porođaj, kao i intenzivno fizičko naprezanje.
U svim ovim situacijama može doći do povećanja pritiska u venama analnog predela, što može doprineti nastanku otoka i tromboze.
Hemoroidi simptomi – na šta obratiti pažnju
Uobičajeni simptomi hemoroidalne bolesti mogu uključivati osećaj pritiska, svrab, peckanje, jarko crveno krvarenje na toalet papiru i nelagodnost prilikom sedenja ili pražnjenja creva.
Kod tromboziranog spoljašnjeg hemoroida simptomi su obično izraženiji. Bol se često javlja naglo i može se pojačavati tokom sedenja, hodanja ili pri dodiru, dok se u predelu analnog otvora može napipati tvrda i izrazito osetljiva kvržica.
Mogu se javiti i:
- izraženo oticanje analne regije
- osećaj punoće ili stranog tela u analnom predelu
- svrab i peckanje oko otečenog područja
- povremeno krvarenje ako dođe do oštećenja kože iznad tromba
Ako se uz ove simptome pojave temperatura, gnojni sekret, izraženo crvenilo koje se širi ili drugi neuobičajeni simptomi, potrebno je što pre potražiti lekarski pregled jer takva klinička slika može ukazivati i na drugo stanje.
Spoljašnji hemoroidi i trombozirani hemoroidi – u čemu je razlika
Spoljašnje hemoroidalno tkivo nalazi se ispod kože oko analnog otvora i može postati vidljivo ili opipljivo kada otekne. Pošto je ovo područje bogato nervnim završecima, promene na spoljašnjem hemoroidalnom tkivu mogu biti bolne.
Kada se u njemu formira krvni ugrušak, nastaje trombozirani spoljašnji hemoroid, odnosno stanje koje se u stručnoj literaturi može opisivati i kao akutna perianalna tromboza.
Važno je naglasiti da trombozirani hemoroidi, iako mogu izazvati veoma jak bol, u najvećem broju slučajeva nisu životno ugrožavajući. Ugrušak je lokalizovan u zahvaćenom području i nije isto što i duboka venska tromboza koja nastaje u velikim venama nogu.
Radi lakšeg poređenja, u tabeli ispod izdvojene su tipične razlike:
| Karakteristika | Netrombozirani hemoroid | Trombozirani spoljašnji hemoroid |
| Bol | Može biti blag ili potpuno izostati | Često nagao, intenzivan i konstantan |
| Izgled i boja | Može biti boje kože ili blago otečen | Često plavičast ili ljubičast |
| Konzistencija | Obično mekši | Najčešće tvrd, zategnut i osetljiv |
| Krvarenje | Može se javiti, naročito kod unutrašnjih hemoroida | Može se javiti ako se koža iznad tromba ošteti |
| Tok simptoma | Zavisi od tipa i stepena hemoroidalne bolesti | Bol je često najizraženiji tokom prvih nekoliko dana |
| Potreba za intervencijom | Najčešće nije hitna | U pojedinim slučajevima može biti potrebna hirurška intervencija |
Koliko traje krvarenje hemoroida i koliko traje upala
Trajanje simptoma razlikuje se od osobe do osobe i zavisi od veličine tromba, stepena otoka i toga da li je došlo do oštećenja kože iznad promene.
Ako koža iznad tromba pukne, može doći do manjeg krvarenja. Ono je najčešće ograničeno, ali se može povremeno ponavljati dok se oštećeno područje ne zaleči. Svako obilnije, dugotrajno ili ponavljano krvarenje treba proceniti kod lekara jer krvarenje iz analnog predela ne treba automatski pripisivati hemoroidima.
Kada je u pitanju pitanje koliko traje upala hemoroida, bol je kod tromboziranog spoljašnjeg hemoroida obično najintenzivniji tokom prvih nekoliko dana. Nakon toga kod mnogih pacijenata postepeno slabi kako se otok smanjuje i organizam razgrađuje tromb.
Poboljšanje se često primećuje tokom narednih dana, dok potpuno povlačenje otoka i kvržice može trajati nekoliko nedelja. Kod pojedinih ljudi nakon povlačenja tromboze može ostati manji kožni nabor.
Kada je potrebna lekarska intervencija
Trombozirani spoljašnji hemoroidi često se mogu lečiti konzervativno, naročito ako bol počinje da se smanjuje.
Lekarski pregled je posebno važan ako je bol veoma jak, ne pokazuje znake poboljšanja, ako je otok izražen, ako postoji obilnije ili ponavljano krvarenje ili ako se pojave temperatura, sekret i drugi znaci koji mogu ukazivati na infekciju ili drugo oboljenje.
Kod određenih pacijenata, posebno kada je tromboza nastala nedavno i bol je veoma izražen, lekar može razmotriti hirurško uklanjanje tromba ili zahvaćenog tromboziranog tkiva u lokalnoj anesteziji.
Odluka o intervenciji zavisi od trajanja i intenziteta simptoma, izgleda promene i procene lekara.
Često postavljana pitanja
Studije i stručni izvori
Podaci u ovom tekstu zasnovani su na opšteprihvaćenim medicinskim smernicama i publikacijama iz oblasti proktologije.
Prema smernicama Američkog udruženja hirurga za kolon i rektum (ASCRS), trombozirani spoljašnji hemoroidi predstavljaju akutnu perianalnu trombozu koja se u velikom broju slučajeva povlači spontano, dok se hirurška evakuacija ugruška preporučuje u prva 48–72 sata kada je bol najintenzivnija, jer u toj fazi donosi najbrže olakšanje.
Britanske kliničke smernice (NICE CKS) takođe navode da je akutna, oštra bol praćena tvrdom, plavičastom kvržicom tipičan znak tromboze, za razliku od bezbolnog krvarenja koje je karakteristično za unutrašnje hemoroide, dok se detaljna epidemiologija i klinička slika stanja dodatno opisuju u pregledu patofiziologije hemoroida objavljenom u World Journal of Gastroenterology.
Prema dostupnim epidemiološkim procenama objavljenim u BMJ-u, hemoroidalna bolest u nekom trenutku života pogađa veliki procenat odrasle populacije, naročito osobe sa sedentarnim načinom života, hroničnom opstipacijom i trudnice, kod kojih pojačan pritisak u karličnim venama predstavlja značajan faktor rizika.
Dodatan uvid u ishode konzervativnog i hirurškog pristupa akutnoj tromboziranoj hemoroidalnoj bolesti pruža i klinička studija registrovana na ClinicalTrials.gov.
Napomena: Ovaj tekst je informativnog karaktera i ne zamenjuje pregled i mišljenje lekara. Ukoliko sumnjate da imate trombozirani hemoroid, a simptomi su izraženi ili se ne povlače, obratite se lekaru opšte prakse ili proktologu.
